Vegan Struggles

 

Stel je voor dat geen vezel in je hele lijf nog dieren wil eten, of zelfs iets wat dieren voor ons moeten produceren. Stel je voor dat heel je hart, heel je lijf en je hoofd zegt dat het niet nodig is. Dat je gelooft dat een volwaardig voedingspatroon gehaald kan worden uit planten? En dat je bovendien gelooft dat veganisme het antwoord is op problemen waar de aarde mee te kampen heeft. De droogte en schaarste in veel delen van de wereld en het grote verschil met westerse landen, vervuiling van de bodem en het grote, grote dierenleed, waar we maar een fractie van te zien krijgen. 
Stel je voor dat je dan heel gedreven, maar uitgebalanceerd besluit daar zelf iets aan te doen. Koken met zoveel mogelijk groente voor je gezin, je zo goed mogelijk in te lezen in hoe je gevarieerd eet uit planten, hoe je gezond blijft. Advies inwint bij huisarts, homeopaat en doorgewinterde vegans. Stel je dan voor dat je voelt dat het jou en je kinderen goed doet, de smaken van groenten, zeewier, kruiden en plantaardige dranken steeds meer gewaardeerd worden en het dierlijke steeds minder. Maar om je heen voel je twijfel bij vrienden en kennissen. Bekende vegans vallen terug, doordat ze de overstap misschien te snel maakten, waardoor het lijf een opdonder kreeg, of niet goed keken naar de complexheid van hun unieke lichaam.
Wat zou je doen?

Dit verhaal gaat natuurlijk over mij

Jaren verdiepte ik me in het waarom en hoe van veganisme. Hebben we dieren nodig om ons te voeden? Hebben we ze nodig voor een tas? Het gebruiken van dieren ging mij steeds meer tegenstaan. Ik vond het steeds vreemder dat we dieren als slaven houden. Maar ik las door. En liet dingen bezinken. De samenwerking dus mens en dier stamt van ver voor onze herinnering, ver voor de verhalen die wij ons herinneren. We domesticeerden dieren voor melk, eieren, vlees en kaas, vacht en wol. We hoefden niet meer te jagen en verzamelen, maar konden granen verbouwen en dieren houden. We werden maatjes. Mens en dier kregen een diepgaande relatie. We verschaften hen veiligheid en onderdak en zij hielden ons gezelschap. Zo veel mensen gingen een diepe verbondenheid voelen en werden beste vrienden met hun dier. 

Ik vroeg je om je dit voor te stellen, omdat iedereen wel iets heeft waar hij of zij van overtuigd is. Ik noem zomaar wat dingen: de kracht van het democratisch systeem, beter onderwijs voor hoogbegaafde kinderen, betere integratie van allochtonen Nederlanders, kinderen inenten of juist niet, meer geld voor personeel in de zorg, humanisme, God of het feit dat het vroeger beter was. Je voelt en wéét dat je gelijk hebt en soms (of vaak) ga je de discussie aan en doe je je best om anderen van jouw waarheid te overtuigen.

Vooral als je je waarheid net ontdekt hebt is het moeilijk om het niet van de daken te schreeuwen. Dat deed ik ook. De afgelopen jaren heb ik er veel over gepraat met vrienden en veel over geschreven op mijn blog en in mijn schrijfschriften. Ik ben erg slecht in debatteren en mijn stem verheffen om de ander te overtuigen voelt al helemaal niet goed. Toch wilde ik mijn verhaal, mijn weg delen en vond een zachte manier. Eerst gebruikte ik vaak de zinnen ‘we zouden moeten’ of ‘men kan’, maar al snel ontdekte ik dat het echt alleen maar om míjn weg gaat. Ík vind dat we dieren niet nodig hebben om als soort te overleven, ík wil leven volgens deze overtuiging, dus deel ík mijn zoektocht, struggles, overwinningen en gevoel. Zelfs (nieuwe) feiten, uit onafhankelijk onderzoek zijn in onze wereld een mening, ook al zijn ze voor mij een rotsvast gegeven. Dus voorzichtigheid vond ik belangrijk.

En natuurlijk, als je veel leest over plantaardige voeding versus dierlijk, de drijfveren achter de hele vleesindustrie ontdekt en beelden kijkt van koeien die in de warmste tijd van het jaar veel te weinig water krijgen, varkens die worden geschopt, kippen die hun korte leven geen daglicht zien of nooit kunnen bewegen en vervolgens een berichtje van een vriendin leest over een baasje die haar kat verwaarloosde of een bericht in het nieuws over het voorgenomen besluit om mensen die hun hond in de auto laten zitten te beboeten, dan kan ik wel huilen en schreeuwen van verdriet! Dan weet of vermoed ik dat deze mensen wel die mishandelde dieren eten. Dan breek ik. Dan zou ik al die dieren willen gaan verzorgen en knuffelen en met ze spelen. Ik ben niet eens de grootste dierenvriend die ik ken! Dan voel ik me zó machteloos.

Van mij ben je gewend dat ik over het opkomen van de zon schrijf,

over vernieuwing en het stromen van een universele liefde die tot alles in staat is. Waar individuele of universele antwoorden ook te vinden zijn, liefde is de weg. Maar weet dus dat ik ook verdriet en frustratie voel. Ik leerde alleen deze gauw weer los te laten om me te kunnen focussen op mijn waarheid. Ik wil geen activist zijn, ik wil genieten van het leven, maar dat kan voor mij alleen als ik mijn ogen niet sluit voor iets wat in mijn hart zo uitbundig klopt. Mijn focus kan ervoor zorgen dat het lijkt of ik niet geniet (dat woordje genieten altijd, alsof we elkaar erop controleren), maar mijn focus zorgt voor balans. En balans zorgt voor vreugde.

De ene dag ligt die focus van mij op het zoeken naar de overeenkomst in al die duizenden diëten en is mijn mantra voor die dag ‘Eat more vegetables’ terwijl ik voorraden babyhapjes kook voor in de vriezer. De andere dag naai ik nieuwe outfits in elkaar voor de kinderen voor het ultieme Slow Fashion gevoel.
En altijd weer komt mijn vizier terug in het midden, wint mijn vriendschap met de vriendin, of de verbondenheid met de medemens het van mijn fanatisme. Blijkt de organische groei effectiever dan het vastbijten en het dóen helender dan spammen. Soms moet er geschreven worden, soms gelezen. De ene dag sta ik uren in de keuken, de volgende rol ik met de baby’s over de grond en spring met de peuter op de trampoline en worden er vega kroketten uit de vriezer getrokken.

Ik ben niet perfect en dat is al lang niet meer mijn doel. De vegan Magnum bevat palmolie, maar is een groot feest in deze tijd van transitie. Een vriendin hielp me laats weer eens herinneren aan alle kleuren van de regenboog die in je voeding zouden moeten terugkomen en ik kon alleen maar denken aan het kleurenpalet van mijn provencale borrelnoten (die ik herontdekte omdat er kruiden als kurkuma in gebruikt worden).
Schuldig voel ik me nooit meer, misschien op die keer na dat ik na twee Gin-Tonic dat blokje kaas in mijn mond stak. Ik sta dan niet meer krachtig in wat me zo goed doet, daar baal ik even van en zet dan mijn karretje weer op de rails. Mijn doel of visie kan op de weg soms wat in de mist raken, maar door het spoor weer op te pakken vervagen oude gewoonten (waar ik vanaf wilde) steeds meer.

Mijn klomp breekt als Lisa verteld dat haar docent in de klas vertelde over energiebesparing, zij haar vinger opstak en vroeg: ‘Wat is de beste manier van besparen dan?’ ‘Waarop de docent zei: ‘Met kleine dingen als het licht en de kraan uit doen.’ Weet ze echt niet hoeveel je bespaart met het laten staan van één enkele biefstuk?? Word je vandaag de dag op het vwo nog steeds afgescheept met ‘de kraan uit doen tijdens het poetsen van je tanden?’ De klomp van Lisa brak ook trouwens.

Veganisme en andere oplossingen voor problemen gaan niet over een nacht ijs.

De transitie is zeker voelbaar en we hebben al zoveel meer ‘nieuwe’ voedingsmiddelen en het internet vol recepten tot onze beschikking van toen ik kind was.
En heel hard roepen heeft misschien geen nut. Kleine zaadjes strooien wel. Als niemand het zou laten merken als hij zo excited is over zijn pasverworven waarheid, zou er nooit iets veranderen. Terwijl verandering altijd nodig is en zelfs een vast gegeven. We bellen niet meer in via de modem, wisselen ons geld niet meer aan de grens, vinden het verbazingwekkend dat de ene mens de ander ooit als slaaf hield en als het aan mij ligt braden we op een moment in de nabije toekomst geen vlees meer van medeschepselen.


'Wat is een supermarkt toch gemakkelijk'

Tijd voor een samenvatting. Eens even uitschrijven wat mijn bedoeling was, hoe ik te werk ging en hoe het uitpakte met dat #zerowasteproject. Ik maakte een lijst met boodschappen die we altijd doen, schreef erachter waar het in verpakt zit en of ik het kan vervangen. En vooral of we het willen vervangen. Als je iets echt wil dan kan het ja. Chips zit in een restafval-zak, we kunnen ook noten kopen of op rantsoen maar (goede lekkere) noten zijn erg duur en op rantsoen w.b.t. chips is nog ver van ons bed. De eerste twee weken fietste ik me suf, snel tijdens de slaapjes van de kleintjes, naar de groentewinkel om alles los in eigen zakken te kopen. De groenten en fruit zijn echt lekkerder en ik wordt helemaal blij van eigen stoffen zakken in plaats van plastic verpakkingen. Toch leverde het stress op (wat ik boven alles niet wil) want ik kwam in de knoei met mijn tijd voor dingen als koken en rusten. Bovendien zijn er producten in glas of vegan die ik graag bij de natuurwinkel koop en ik moet nu ook af toe de kringloop winkel in van mezelf.

'Oké, ze lekken sneller door, ik heb meer was, maar het voelt wel goed' 

Ik kocht een pakket wasbare luiers via marktplaats voor de tweeling, maar die waren 'flink gebruikt' in plaats van gewoon 'gebruikt'. Het voordeel aan (flink) gebruikt is dat hoe vaker ze gewassen zijn hoe meer vocht ze opnemen, maar het klittenband is bijna lam dus dat is wel onhandig. Ik kocht er nog wat bamboe luiers bij, wat strikluiers en maakte een stapel extra inleggers van molton. Zo bleek de tijd en het geld dat ik er in zou investeren wat hoger uit te komen. Mijn plan om over te stappen op wasbare luiers viel samen met de eerste groente en fruithapjes van de boys en misschien kun je je een voortelling bij maken van wat ik dan steeds in die luiers aantref. De inlegvellen die je gebruikt om deze grootste hobbels op te vangen mogen in het toilet (niet alle soorten trouwens), maar er is nog geen handigheid in om dat daar heen te brengen. Ik loop dus voor mijn gevoel de hele dag met een emmer heen en weer en ben bang dat het hele huis naar poep riekt. Minder leuk voor al die tieners die hier vertoeven s'middags. Groot voordeel is dat de luieruislag van de jongens verdwijnt én het voelt echt goed dat we geen vuilniszak luiers per dag hebben!

'Geen tijd meer voor mijn hobby's of ontspanning'

Ja, misschien niet zo onzelfbaatzuchtig, maar ik word een beetje chagerijnig als ik geen uurtje meer kan vinden om achter de naaimachine te kruipen of mijn breiwerkje te pakken. Vriendinnen waar ik het er wel eens mee over heb, vinden het zoiezo veel wat ik me allemaal op de hals haal en mijn lief stelde natuurlijk vooraf ook voorzichtig voor om 1 ding tegelijk aan te pakken, maar 1 ding opgenoteerd in mijn schriftje was zo karig dus geen optie. En ook; als je eenmaal in zo'n flow zit...toch? Dat herkent iedereen toch wel een beetje?
In elk geval kan ik nu concluderen dat het niet persé veel in één keer was (per saldo had ik al de helft geschrapt omdat ik mezelf toch wel een beetje ken tegenwoordig), maar dat ik vergat een tijdsplanning te maken en daarin ook tijd voor mezlf in te plannen. Ik dacht dat in mijn eentje naar groentewinkel fietsen mijn hoofd wel voldoende leeg zou maken. 
Alles zo mindful mogelijk doen is enorm behulpzaam, maar met vijf kinderen van alle leeftijden plus een aantal nieuwe projecten raakt de rek toch een beetje uit de admehaling. En dan ben je, als ze er 's avonds allemaal in liggen toch ook nog eens te moe om over een yoga matje te schuiven. 

'Weekend staat voor Wegwerpluiers en vegan gaat net boven plasticvrij'

Ik besloot afgelopen vrijdag voor een aantal dagen de wegwerp luiers weer te gebruiken en de boodschappen in z'n geheel bij de Jumbo te doen. Heel wonderlijk hoe goed ik kon evalueren met wat afstand. Een soort provocatie dieët. Door alles waar ik vanaf wil 'gewoon' weer even te wel doen, kon ik voelen hoe het bevalt, wat de voor- en nadelen zijn en werd helder wat ik nou echt het allerbelangrijste vind. En dat is gezelligheid binnen het gezin met zo min mogelijk stress. Dat is al jaren mijn beoefening (want je bent er nooit) en dat bevalt erg goed. Ontspannen zijn met elkaar is  het beste startpunt. En ook al brengen nieuwe projecten altijd wat disbalans met zich mee, als rust het uitgangspunt is, heb je iets om naar terug gaan als het even niet lukt. Evaluatie is fijn en soms werken dingen niet helemaal zo als van te voren verwacht of gehoopt, maar er blijft vaak wel íets van over. Wij zijn ons allemaal nu erg bewust van hoe veel er in allerlei plastic zit en vooral wat we aan non-food allemaal NIET nodig hebben. We kijken eerst wat we nog hebben voor we iets kopen en dat scheelt rommel en geld. Heel fijn. Vanochtend kreeg ik een appje van een vriendin die nog aan een stapel inleggers voor de luiers is gekomen, precies op het moment dat ik me bedacht alles naar boven te brengen en de het daar opnieuw te proberen met de wasbare luiers. En in het weekend wegwerp te gebruiken; als een soort van extraatje, zodat er iets meer tijd is voor mijn breiwerkje. Grote kans dat het na een tijdje zo makkelijk gaat dat we het weekend ook laten. En wat betreft plastic; volgens de enquette die ik invulde bij Greenpeace zijn we als (80%) vegans behoorlijk duurzaam bezig, dus de speckjes van de vegarische slager in een plastic schaaltje nemen we maar even voor lief.